Starateljstvo
Pod starateljstvo se stavljaju dete bez roditeljskog staranja (maloletni štićenik) ili punoletno lice koje je lišeno poslovne sposobnosti (punoletni štićenik). Odluku o stavljanju pod starateljstvo donosi organ starateljstva koja obavezno sadrži i plan staranja. Odlukom o stavljanju pod starateljstvo organ starateljstva postavlja staratelja i odlučuje o smeštaju štićenika. Organ starateljstva pokušaće najpre da smesti štićenika u srodničku porodicu. Ako štićenik ima imovinu, popis i procenu vrednosti imovine štićenika vrši stalna komisija organa starateljstva.
Za staratelja se postavlja lice koje ima lična svojstva i sposobnosti potrebne za obavljanje dužnosti staratelja, a pristalo je da bude staratelj. Za starateljnja se prvenstveno postavljaju supružnik, srodnik ili hranitelj štićenika, osim ako interes štićenika ne nalaže drugačije. Štićenik koji je navršio 10. godinu života i koji je sposoban za rasuđivanje ima pravo da predloži lice koje će mu biti postavljeno za staratelja. Za staratelja se ne može postaviti lice koje je potpuno ili delimično lišeno poslovne sposobnosti, lice koje je potpuno ili delimično lišeno roditeljskog prava, lice čiji su interesi u suprotnosti sa interesima štićenika, lice od koga se, s obzirom na njegove lične odnose sa štićenikom, roditeljima štićenika ili drugim srodnicima, ne može očekivati da će pravilo obavljati poslove staratelja. Isto lice može se postaviti za staratelja više štićenika ako na to pristane i ako je to u interesu štićenika. Organ starateljstva može odlučiti, ako je to u interesu štićenika, da licu pod starateljstvom ne postavlja staratelja nego da dužnost staratelja vrši neposredno. Rešenjem o neposrednom vršenju poslova staratelja određuje se stručnjak organa starateljstva koji će u njegovo ime obavljati poslove staratelja.
Organ starateljstva može odlučiti da postavi privremenog staratelja štićeniku, kao i detetu pod roditeljskim staranjem odnosno poslovno sposobnom licu ako proceni da je to neophodno radi privremene šatite ličnosti, prava ili interesa tih lica. Pod prethodno pobrojanim uslovima, organ starateljstva je dužan da postavi privremeno staratelja:
- licu čije je boravište nepoznato, a ono nema zakonskog zastupnika ili punomoćnika,
- nepoznatnom sopstveniku imovine,
- licu čiji su interesi u suprotnosti sa interesima njegovog zakonskog zastupnika, odnosno licima koja imaju suprotne interese a istog zakonskog zastupnika (kolizijski staratelj),
- stranom državljaninu koji se nalazi ili ima imovinu na teritoriji Republike Srbije,
- licu koje zahteva da mu bude postavljen privremeni staratelj i za to navede opravdan razlog,
- drugom licu kada je to predviđeno zakonom.
Odlukom o postavljanju privremenog staratelja određuje se pravni posao ili vrsta pravnog posla koju on može preduzeti u zavisnosti od okolnosti svakog konkretnog slučaja.
Staratelj je dužan da se savesno stara o štićeniku, a ono obuhvata staranje o ličnosti, zastupanje, pribavljanje sredstava za izdržavanje te upravljanje i raspolaganje imovinom štićenika. Staratelj je dužan da se stara da čuvanje, podizanje, vaspitavanje i obrazovanje maloletnog štićenika što pre dovede do njegovog osposobljavanja za samostalan život. Staratelj je dužan da se stara da se otklone razlozi zbog kojih je punoletni štićenik lišen poslovne sposobnosti te da se on što pre osposobi za samostalan život.
Starateljstvo prestaje kada maloletni štićenik navrši 18. godinu života, kada maloletni štićenik stekne potpunu poslovnu sposobnost pre punoletstva, kada maloletni štićenik bude usvojen, kada bude doneta pravnosnažna sudska odluka o vraćanju roditeljskog prava odnosno o sticanju ili vraćanju poslovne sposobnosti roditelju maloletnog štićenika, kada bude doneta pravnosnažna sudska odluka o vraćanju poslovne sposobnosti punoletnom štićeniku, kada štićenik umre. Prestankom starateljstva prestaju prava i dužnosti staratelja. Starateljstvo ne prestaje razrešenjem ili smrću staratelja.