Procene u vezi sa vršenjem roditeljskog prava i poveravanja deteta u postupku razvoda braka ili raskida vanbračne zajednice
Stručni radnici centra za socijalni rad, osim stručne procene koja se donosi na osnovu sagledavanja socijalnog, psihološkog, pedagoškog i pravnog konteksta u kojem dete živi, pružaju potpunu podršku istom, uz obezbeđivanje učestvovanja u skladu sa članom 65. Porodičnog zakona:
- dete koje je sposobno da formira svoje mišljenje ima pravo slobodnog izražavanja tog mišljenja,
- dete ima pravo da blagovremeno dobije sva obaveštenja koja su mu potrebna za formiranje svog mišljenja,
- mišljenju deteta mora se posvetiti dužna pažnja u svim pitanjima koja ga se tiču i u svim postupcima u kojima se odlučuje o njegovim pravima, a u skladu sa godinama i zrelošću deteta,
- dete koje je navršilo 10. godinu života slobodno može i neposredno izraziti svoje mišljenje u svakom sudskom i upravnom postupku u kome se odlučuje o njegovim pravima,
- dete koje je navršilo 10. godinu života može se samo, odnosno preko nekog drugog lica ili ustanove, obratiti sudu ili organu uprave i zatražiti pomoć u ostvarivanju svog prava na slobodno izražavanje mišljenja,
- sud i organ uprave utvrđuju mišljenje deteta u saradnji sa školskim psihologom odnosno organom starateljstva, porodičnim savetovalištem ili drugom ustanovom specijalizovanom za posredovanje u porodičnim odnosima, a u prisustvu lica koje dete samo izabere.
Dete koje je navršilo 15. godinu života i koje je sposobno za rasuđivanje može odlučiti o održavanju ličnih odnosa sa roditeljem sa kojim ne živi.
Postupak procene u vezi sa vršenjem roditeljskog prava i poveravanja deteta u postupku razvoda braka ili raskida vanbračne zajednice je sledeći:
- Ukoliko jedan od partnera donese odluku da želi da prekine zajednicu, bračnu ili vanbračnu, podnosi tužbu nadležnom sudu (ako se oba partnera dogovore o razvodu i svim bitnim pitanjima vezanim za dete/decu, podnose sporazumni predlog);
- Nadležni sud šalje zahtev mesno nadležnom centru za socijalni rad, koji zatim procenjuje podobnost roditelja i da li je eventualni dogovor roditelja u skladu sa najboljim interesom maloletnog deteta/dece, a u toku postupka pred centrom za socijalni rad stručni radnici pozivaju roditelje i obavljaju razgovore sa njima, kao i sa detetom/decom, te obavljaju terensku posetu, u cilju donošenja nalaza i mišljenja, koje potom dostavljaju sudu nadležnom za donošenje odluke;
- Ako se tokom rada sa porodicom proceni da je u konkretnom slučaju neophodno dalje praćenje iste, u smislu preventivnog ili korektivnog nadzora nad vršenjem roditeljskog prava ili su potrebe takve da je dalje angažovanje stručnih radbuja neophodno, sačinjava se plan zaštite uz kontinuirani rad sa porodicom.